Κτηματολόγιο και Χωρομετρία

Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (Τ.Κ.Χ) του Υπουργείου Εσωτερικών άρχισε τη λειτουργία του το 1858 και είναι το αρχαιότερο και ένα από τα μεγαλύτερα τμήματα στη Δημόσια Υπηρεσία. Ο ρόλος και η αρμοδιότητά του είναι τεράστιας σημασίας, ιδιαίτερα για τη λειτουργία του συστήματος Εγγραφής της Ακίνητης Ιδιοκτησίας στην Κύπρο. Το Τμήμα χειρίζεται τα μεγαλύτερα ζητήματα γης της Κύπρου και έχει την αποκλειστική ευθύνη για την παροχή υπηρεσιών σχετικά με το δικαίωμα κατοχής ακίνητης ιδιοκτησίας, τη διακατοχή της γης, την εγγραφή, μεταβίβαση, υποθήκευση ακινήτων,  την εκτίμηση ακίνητης ιδιοκτησίας, τη διαχείρισης της κρατικής γης, καθώς και τη χωρομέτρηση και χαρτογράφηση.

 

Μέσα από ένα ευρύ φάσμα νομοθεσιών και κανονισμών που επηρεάζουν την ακίνητη ιδιοκτησία, παρέχονται υπηρεσίες για τα αποκλειστικά δικαιώματα ακίνητης ιδιοκτησίας των πολιτών, αποτελεσματικά και αποδοτικά, μέσα από μια ενοποιημένη και συντονισμένη δομή που περιλαμβάνει τους κλάδους Εγγραφής, Διακατοχής, Εκτιμήσεων, Διαχείρισης Κρατικής Γης, Χωρομετρίας, Χαρτογραφίας και Διοίκησης. Επίσης, μετά την αναδιοργάνωση του Τμήματος το 2004, δημιουργήθηκαν τρεις νέοι κλάδοι: α) Μεταβιβάσεων, Υποθηκεύσεων, Αναγκαστικών Πωλήσεων και Επιβαρύνσεων, β) Διαχείρισης και Υποστήριξης Σ.Π.Γ. και γ) Γεωδαισίας και Ειδικών Χωρομετρήσεων/Χαρτογραφήσεων. Πρόσφατα, έχει δημιουργηθεί και ο νέος κλάδος Γενικής Εκτίμησης και Φορολογίας με σκοπό τη συντήρηση και αναβάθμιση των αξιών παγκύπρια σε τακτά χρονικά διαστήματα για σκοπούς επιβολής φορολογίας ακίνητης ιδιοκτησίας. Το Τ.Κ.Χ. είναι επίσης η επίσημη υπηρεσία για την παραγωγή και την έκδοση των χαρτών και των σχεδίων, για τους οποίους τα κρατικά πνευματικά δικαιώματα είναι προστατευμένα.

 

Το Τμήμα είναι παγκόσμια γνωστό για την ασφάλεια που προσφέρει, αναφορικά με την προστασία και περιφρούρηση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας γης, καθώς και για τις ξεκάθαρες διαδικασίες που επηρεάζουν τα πιο πάνω. Η εγγραφή ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κύπρο, προσφέρει μια ασφαλή και σίγουρη βάση για οποιονδήποτε αγοραστή. Παράλληλα, το Τμήμα έχει επιτύχει με την εισαγωγή σύγχρονης τεχνολογίας την πλήρη μηχανογράφηση των αρχείων του, αλλά και όλων των μεθόδων και διαδικασιών, έτσι ώστε οι διαδικασίες αυτές να είναι ξεκάθαρες στο κοινό και να επιτρέπουν στον καθένα να έχει εμπιστοσύνη στο κτηματολογικό σύστημα.

 

Ένα πολυδιάστατο Κτηματολόγιο αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα για πολλές χώρες σήμερα: Στο Τ.Κ.Χ., το τεμάχιο είναι το σημείο αναφοράς για ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Πληροφοριών Γης. Στην Κύπρο, το Τμήμα έχει κατορθώσει να εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Πληροφοριών Γης, το οποίο υποστηρίζει ένα ευρύ φάσμα στοιχείων που βοηθούν στη λήψη αποφάσεων σε σχέση με οποιεσδήποτε εργασίες που σχετίζονται με την ακίνητη ιδιοκτησία.

 

Το Σύστημα Πληροφοριών Γης (Σ.Π.Γ.), είναι σε εθνικό επίπεδο ομοιόμορφο και βιώσιμο και αποτελεί την πλατφόρμα υποδομής για τις πιο κάτω διεργασίες:

  • Διαχείριση των δικαιωμάτων στην ακίνητη ιδιοκτησία
  • Διαχείριση συμβουλευτικών, ειδικών και γενικών εκτιμήσεων
  • Διαχείριση της κρατικής γης
  • Φορολογία της ακίνητης ιδιοκτησίας
  • Καθορισμός και εφαρμογή χρήσεως γης και ελέγχου της ανάπτυξης
  • Διαχείριση της μεταρρύθμισης της γης (land reform) και της κατανομής των πόρων (resource allocation)
  • Διαχείριση Χωρομετρικών, Χαρτογραφικών και άλλων χωρικών πληροφοριών.

 

Ακόμη ένας σημαντικός στόχος του Τμήματος, είναι η ετοιμασία και υιοθέτηση νέων ψηφιακών κτηματικών σχεδίων, μέσα από το έργο της επαναχωρομέτρησης, το οποίο θα αποτελεί τη βάση για υποστήριξη όλων των εργασιών που αφορούν την εγγραφή, χωρομετρία, εκτίμηση, καθώς και την εφαρμογή ενός Εθνικού Συστήματος Πληροφοριών Γης (N.I.L.IS), όπου όλοι οι οργανισμοί που σχετίζονται με δραστηριότητες που αφορούν τη γη,  μπορούν να μοιραστούν τα διαθέσιμα στοιχεία προς όφελος της οικονομίας της χώρας.

 

Η αναβάθμιση του μηχανογραφημένου Συστήματος Πληροφοριών Γης, η μηχανογράφηση των διαδικασιών, η βελτίωση των συστημάτων σε πιο πρόσφατες τεχνολογίες, θα δημιουργήσει ένα περιβάλλον αποδοτικότερων διαδικασιών και δημιουργίας νέων υπηρεσιών που θα συμβάλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ανάπτυξης. Για αυτό, στο παρόν στάδιο, το Τμήμα, βρίσκεται στο στάδιο της εφαρμογής ενός νέου προγράμματος, με τίτλο «Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη υποδομής χωρικών δεδομένων της Κυπριακής Δημοκρατίας», το οποίο περιλαμβάνει τις πιο κάτω νομικές υποχρεώσεις:

  • την ανάπτυξη νέου Συστήματος Πληροφοριών Γης,
  • την ανάπτυξη και υλοποίηση της Διαδικτυακής Πύλης “DLS Portal” στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Οδηγίας “2007/2/EC INSPIRE” και υλοποίησης της ψηφιακής υποδομής χωρικών πληροφοριών “Spatial Data Infrastructure” και,
  • τη διασύνδεση και παροχή πληροφοριών σε άλλους οργανισμούς με την ανάπτυξη και υλοποίηση συστήματος “Geographical Information System” για το Δήμο Στροβόλου, ως πιλοτικού προγράμματος.

 

Περαιτέρω, το Τ.Κ.Χ. συμμετέχει σε ένα άλλο σημαντικό έργο υπό την αιγίδα του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού (Τ.Δ.Δ.Π.), με σκοπό τον εκσυγχρονισμό, ενίσχυση και αναβάθμιση του και περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες:

  • Βελτίωση της στρατηγικής ηγεσίας και διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού
  • Αναδιοργάνωση των κλάδων του Τμήματος
  • Απλοποίηση διαδικασιών
  • Αναβάθμιση διαδικασιών
  • Κωδικοποίηση θεσμικού πλαισίου
  • Προετοιμασία του Τμήματος για πιστοποίηση με ISO 9001:2008 για επιλεγμένες διαδικασίες/κλάδους.

 

Το Τ.Κ.Χ. είναι ενεργό μέλος στους πιο κάτω διεθνείς ή/και Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς, Επιτροπές και Σώματα:

  • ELRA – European Land Registry Association
  • EULIS – European Land Information System
  • UN-WPLA – United Nations-Working Party on Land Administration
  • I.G. – International Federation of Surveyors
  • C.C. – Permanent Committee on Cadastre
  • ΕuroGeographics – Association of the European National Mapping Agencies
  • International Steering Committee for Global Mapping
  • International Cartographic Association
  • Eurogi
  • Eurostat
  • EuroSDR – European Spatial Data Research
  • International Society for Photogrammetry and Remote Sensing (I.S.P.R.S.).
  • IHO – International Hydrographic Organization
  • MBSHC – Mediterranean and Black Seas Hydrographic Commission