Πολιτική Άμυνα

H ταχεία βιομηχανοποίηση, η αστικοποίηση και η συνεχής υποβάθμιση του περιβάλλοντος έχουν καταστήσει την κοινωνία μας πιο ευάλωτη σε φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, γεγονός που καθιστά το ρόλο της Πολιτικής Άμυνας για την προστασία των πολιτών ακόμα πιο σημαντικό.

 

Κατά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας η οργανωμένη Πολιτική Άμυνα στο νησί ήταν ανύπαρκτη.  Αμέσως μετά τους τουρκικούς βομβαρδισμούς στην Τηλλυρία το 1964, διαφάνηκε η αναγκαιότητα δημιουργίας οργανωμένης Πολιτικής Άμυνας. Έτσι με την ψήφιση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων του σχετικού νόμου το 1964, έγινε πρόνοια για την οργάνωση πολιτικών αμυντικών δυνάμεων και υπηρεσιών, είτε επί εθελοντικής είτε επί υποχρεωτικής βάσης, την εκπαίδευση πολιτών στην Πολιτική Άμυνα, την προμήθεια και αποθήκευση εφοδίων, την κατασκευή καταφυγίων, καθώς και πρόνοιες για επίταξη, αγορά και μίσθωση κινητής ή ακίνητης περιουσίας.  Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου, το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδωσε Κανονισμούς που ψηφίστηκαν από τη Βουλή το 1966 και αποτέλεσαν, μαζί με μεταγενέστερες τροποποιήσεις, τη βάση πάνω στην οποία ιδρύθηκε η Δύναμη Πολιτικής Άμυνας.

 

Ο περί Πολιτικής Άμυνας Νόμος τροποποιήθηκε και ενοποιήθηκε το 1996 και ακολούθως ψηφίστηκαν οι νέοι περί Πολιτικής Άμυνας (Γενικοί) Κανονισμοί του 1997 με σκοπό την ενίσχυση και αναδιοργάνωση του όλου συστήματος πολιτικής άμυνας της Δημοκρατίας.

 

Η κύρια αποστολή της Δύναμης Πολιτικής Άμυνας είναι η εκτέλεση διάφορων ανθρωπιστικών έργων που αποσκοπούν στο να προστατέψουν και να βοηθήσουν τον πληθυσμό να ανακάμψει από τις άμεσες επιπτώσεις συμφορών ή εχθροπραξιών, καθώς και η προσφορά των αναγκαίων συνθηκών για την επιβίωση τους.

 

Πιο συγκεκριμένα, με τον όρο «Πολιτική Άμυνα» εννοούμε σειρά μέτρων και ενεργειών, τόσο προληπτικών όσο και κατασταλτικών, που στοχεύουν στην εξάλειψη ή τον περιορισμό, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, των αποτελεσμάτων οποιασδήποτε συμφοράς, είτε αυτή οφείλεται σε θεομηνία, ανθρωπογενή καταστροφή ή πολεμική σύρραξη.  Τα μέτρα αυτά λαμβάνονται σε συνεργασία τόσο με άλλες υπηρεσίες και οργανισμούς που έχουν κηρυχθεί, σύμφωνα με τους περί Πολιτικής Άμυνας (Γενικούς) Κανονισμούς, ως «ουσιώδεις» για σκοπούς πολιτικής άμυνας, όσο και σε συνεργασία με τους ίδιους τους πολίτες και προβλέπονται στα αντίστοιχα σχέδια Πολιτικής Άμυνας.

 

Με σκοπό να βελτιώσει το επίπεδο των υπηρεσιών που προσφέρει, η Πολιτική Άμυνα λαμβάνει μέτρα και επαναξιολογεί συνεχώς τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες που της παρουσιάζονται και αντιμετωπίζει τυχόν ελλείψεις ώστε να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά στην αποστολή της.

 

Βασικοί άξονες των προσπαθειών της Πολιτικής Άμυνας για βελτίωση των υπηρεσιών της είναι  η ενδυνάμωση της εθελοντικής προσφοράς και η εμπλοκή των πολιτών στις δράσεις της, η παράλληλη βελτίωση των υφιστάμενων προγραμμάτων εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, η αξιοποίηση της τεχνολογίας και η  ενδυνάμωσή της σε μέσα και εξοπλισμό.  Ο απώτερος σκοπός είναι να επιτευχθεί η εύρυθμη λειτουργία της υπηρεσίας με το χαμηλότερο δυνατό κόστος και να ενισχυθεί η  εφαρμογή των διαφόρων Σχεδίων της Πολιτικής Άμυνας για την αντιμετώπιση συμφορών. Ένα παράδειγμα αυτής της αναδιοργάνωσης αποτελεί και η ετοιμασία αναθεωρημένων προγραμμάτων εκπαίδευσης των μελών των πέντε Τμημάτων Πολιτικής Άμυνας που λειτουργούν σε κάθε επαρχία (Τμήμα Διάσωσης, Τμήμα Μέριμνας, Τμήμα Συνοικιοφυλακής, Τμήμα Α΄ Βοηθειών και Τμήμα Διαβιβάσεων).

 

Σημαντικό ρόλο για την αντιμετώπιση των συνεπειών των καταστροφών διαδραματίζει και η λειτουργία από τον Ιούνιο του 2002, σε εικοσιτετράωρη βάση, του Κέντρου Ελέγχου Επιχειρήσεων (ΚΕΕ) της Διοίκησης Πολιτικής Άμυνας, το οποίο στελεχώνεται με έξι Βοηθούς Λειτουργούς Πολιτικής Άμυνας.  Από το Κέντρο ελέγχεται και παρακολουθείται ασύρματα, μεταξύ άλλων, και το παγκύπριο δίκτυο ηλεκτρονικών σειρήνων που εγκαταστάθηκε το 2002.  Αυτό το δίκτυο παρέχει τη δυνατότητα ελέγχου και ενεργοποίησης όλων, μερικών ή ακόμη και μιας σειρήνας και τη μετάδοση, εκτός του συναγερμού, και φωνητικών μηνυμάτων, ενώ αναμένεται να αναβαθμιστεί εντός του έτους.

 

Επίσης, το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων είναι συνδεδεμένο με το Κέντρο Ανταπόκρισης και Συντονισμού Επειγόντων περιστατικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που βρίσκεται στις Βρυξέλλες, για συνεχή ενημέρωση και ενεργοποίηση σε περίπτωση φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών. Το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων συντονίζει όλα τα Κλιμάκια της Πολιτικής Άμυνας και τις δραστηριότητες της σε περιόδους επιχειρήσεων και παρακολουθούνται οι εξελίξεις ανά πάσα στιγμή.

 

Η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει στο Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που στοχεύει στη  συνεργασία και αλληλοβοήθεια μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υπό ένταξη χωρών σε περίπτωση φυσικής ή ανθρωπογενούς καταστροφής. Σκοπός του Μηχανισμού είναι η διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών ώστε οι χώρες της περιοχής που πλήττονται από μια καταστροφή  να μπορούν να ζητήσουν και να λάβουν βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής Εμπειρογνωμόνων. Ακόμα, η Πολιτική Άμυνα έχει την ευκαιρία να επωφελείται διαφόρων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων παροχής τεχνικής βοήθειας και βέλτιστων πρακτικών του Μηχανισμού, αποκομίζοντας σημαντικές γνώσεις και εμπειρίες.

 

Ιστοσελίδα Πολιτικής Άμυνας: www.moi.gov.cy/cd

Ηλεκτρονική διεύθυνση: g.d@cd.moi.gov.cy

Τηλέφωνο: 22403413